🃏 Lá bài hôm nay dành cho bạn là: “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn.”
Nếu đọc câu này trong bối cảnh của công việc hôm nay, bạn sẽ hiểu nó như thế nào?
Trước khi suy ngẫm thì mình nghĩ câu này đơn giản là đi nhiều nơi thì sẽ biết nhiều hơn, làm nhiều hơn sẽ có nhiều kinh nghiệm hơn. Sau đó mình nghĩ rằng điều ông bà muốn nói không chỉ nằm ở việc đi bao xa, mà ở việc mình mở rộng góc nhìn được bao nhiêu. “Đi” không nhất thiết là chuyển việc, chuyển công ty hay chuyển quốc gia. Đôi khi, “đi” chỉ là sẵn sàng bước ra khỏi cách nghĩ quen thuộc của chính mình.
Mình thử “dịch” lời dạy này sang ngôn ngữ của công việc hiện đại và thấy có ba điều cần suy ngẫm.
#1. “Đi” là chủ động tìm thêm góc nhìn mới. Một dự án liên phòng ban, một cuộc trò chuyện với người làm lĩnh vực khác, một cuốn sách ngoài chuyên môn hay một buổi lắng nghe khách hàng đều có thể là một “ngày đàng”. Càng làm việc, mình càng thấy khoảng cách giữa hai người không nằm ở lượng kiến thức họ có, mà ở số lượng góc nhìn họ có thể sử dụng để giải quyết cùng một vấn đề.
#2. Góc nhìn mới thường tạo ra lời giải mới. Nhiều vấn đề trong công việc không khó vì thiếu năng lực, mà vì mình đang cố giải chúng bằng chính cách tư duy đã tạo ra chúng. Có những lúc chỉ cần đổi vai trò để nhìn như khách hàng, như sếp, như đồng nghiệp hay như một người mới bắt đầu, mình sẽ thấy những điều trước đó hoàn toàn bỏ sót. Trong nhiều cuộc họp, điều tạo ra bước ngoặt không phải là người nói nhiều nhất, mà là người đặt được một góc nhìn khác.
#3. Trải nghiệm chỉ trở thành bài học khi mình dành thời gian phản tư. Chúng ta có thể tham gia rất nhiều khóa học, đọc rất nhiều sách hay làm rất nhiều dự án. Nhưng nếu không dừng lại để tự hỏi: “Điều gì đã thay đổi trong cách mình nhìn vấn đề?” thì trải nghiệm sẽ chỉ dừng ở việc đã từng xảy ra. Điều tích lũy sự khôn ngoan không phải số năm kinh nghiệm, mà là số lần mình sẵn sàng cập nhật cách nghĩ của mình sau mỗi trải nghiệm. Chúng ta cũng không cần rút ra quá nhiều bài học cho mỗi trải nghiệm. Với mình chỉ cần rút ra Top 03 bài học quan trọng nhất – đôi khi 01 bài học quan trọng nhất cũng đã đủ, sau đó ghi nhớ, áp dụng, rồi lại tiếp tục phản tư. Điều này sẽ tạo nên tác động đến cuộc sống sau mỗi lần trải nghiệm.
Càng đi làm, mình càng thấy người phát triển nhanh nhất không phải là người có nhiều trải nghiệm nhất. Mà là người có khả năng học từ mỗi trải nghiệm nhiều nhất.
Có lẽ vì vậy mà ông bà không nói “đi nhiều ngày đàng”. Chỉ cần một ngày đàng, nếu mình thật sự mở lòng để quan sát và học hỏi, cũng có thể đổi lấy một sàng khôn.
Lời mời gọi dành cho bạn: Hãy chọn một vấn đề mình đang trăn trở trong công việc hoặc cuộc sống và tự hỏi: “Một góc nhìn nào khác mình có thể áp dụng cho tình huống này?” Nếu khó quá, có thể hoá thân: Nếu là phiên bản crazy nhất/dịu dàng nhất/(hoặc bất kể tính từ nào bạn muốn) của tôi, tôi sẽ tiếp cận tình huống này với góc nhìn như thế nào?
Hãy thử và note lại nhé. Có thể bạn sẽ tự thấy trong mình cũng có một một phiên bản Gia Cát Lượng rất tinh nghịch và sắc sảo đấy!