Có một câu ông bà mình dạy từ rất nhỏ mà càng đi làm mình càng thấy đúng.

“Lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.”

Ngày nhỏ, mình nghĩ đây chỉ là một lời khuyên về phép lịch sự. Lớn lên chút mình hiểu đây là lời dạy về việc chọn lọc lời nói sao cho dễ nghe. Giờ đây sau nhiều năm làm việc với đối tác, đồng nghiệp, lãnh đạo và đội ngũ, mình lại thấy đây giống một nguyên tắc của stakeholder management hơn nữa.

Điều thú vị là, phần khó nhất của giao tiếp chưa bao giờ nằm ở việc “nói”.

Phần khó nhất nằm ở việc nói điều gì, nói với ai và nói như thế nào.

Có ba điều mình học được từ câu nói rất quen thuộc này.

#1. “Lời nói không mất tiền mua”, nhưng để nói được một lời đáng giá, mình phải đầu tư rất nhiều thứ khác. Đó là thời gian để hiểu bối cảnh, sự kiên nhẫn để chưa phản hồi ngay và sự bình tĩnh để không nói theo cảm xúc đầu tiên của mình. Có những email quan trọng không cần gửi ngay trong 5 phút. Có những cuộc trao đổi nên được chuẩn bị từ trước thay vì bước vào rồi mới nghĩ mình sẽ nói gì. Lời nói không có giá bằng tiền, nhưng giá trị của một lời nói thường đến từ sự chuẩn bị phía sau nó.

#2. “Lựa lời mà nói” không phải là chọn những lời hay nhất, mà là chọn ngôn ngữ phù hợp với người mình đang nói chuyện. Cùng một thông điệp, khi nói với lãnh đạo sẽ khác khi nói với đồng nghiệp. Khi làm việc với đối tác sẽ khác khi trao đổi với đội ngũ. Người quan tâm đến dữ liệu sẽ cần dữ liệu. Người quan tâm đến con người sẽ cần thấy tác động lên con người. Giao tiếp hiệu quả không phải là nói theo cách mình quen, mà là nói theo cách người đối diện dễ tiếp nhận nhất.

#3. Mình rất thích chữ “vừa” trong câu “cho vừa lòng nhau”. Ông bà không dạy “cho hài lòng nhau”. Ông bà dùng chữ “vừa”. Với mình, “vừa” là vừa vặn. Là điểm mà điều mình mong muốn và điều người đối diện cũng mong muốn có thể gặp nhau. Mỗi cuộc trò chuyện vì thế đều là một quá trình cân nhắc, điều chỉnh và thiết kế. Không phải để mình thắng. Cũng không phải để người khác thắng. Mà để cả công việc và mối quan hệ đều có thể đi tiếp.

Có lẽ vì vậy mà mình luôn ngưỡng mộ những người giao tiếp rất tốt.

Không phải vì họ nói nhiều hay nói rất hay.

Mà vì sau khi nói chuyện với họ, người khác vẫn cảm thấy được tôn trọng, công việc vẫn tiến lên và mối quan hệ vẫn được giữ gìn.

Có lẽ, đó cũng là điều ông bà muốn gửi gắm qua một câu nói rất ngắn.

Nói để tạo giá trị.

Nói bằng sự thấu hiểu.

Và luôn tìm một điểm “vừa” cho cả hai bên.

Nếu tuần này bạn có một cuộc trò chuyện quan trọng, hãy thử dành thêm vài phút để chuẩn bị trước khi bắt đầu.

Đôi khi, chỉ cần thay đổi cách mình nói, kết quả của cả cuộc trò chuyện cũng sẽ thay đổi.

Chúc bạn một tuần có nhiều cuộc trò chuyện “vừa lòng nhau” hơn. 🌿