Sau bài viết trước về việc “không cần thắng để đạt được điều mình muốn”, mình nhận được một câu hỏi rất hay:
“Nếu mình cứ lùi, người khác có tiếp tục ép mình lùi không?”
Câu trả lời của mình là:
Có.
Nếu người khác nhìn thấy đó không phải là chiến lược của bạn, mà là giới hạn của bạn.
Đó là lý do mình nghĩ có một nguyên tắc quan trọng hơn:
Lùi chỉ có giá trị khi bạn có khả năng tiến.
Nếu không, đó không còn là lùi.
Đó là nhường.
Điều thú vị là nguyên tắc này không giống nhau ở mỗi giai đoạn của sự nghiệp.
#1. Những năm đầu sự nghiệp, ưu tiên không phải là lùi. Ưu tiên là xây năng lực.
Nếu bạn chưa có chuyên môn, chưa có thành tích, chưa tạo được giá trị, thì việc liên tục nhường sẽ không khiến người khác tôn trọng bạn hơn. Trong nhiều trường hợp, họ đơn giản sẽ quen với việc bạn luôn nhường. Ở giai đoạn này, điều cần xây không phải là khả năng thỏa hiệp, mà là năng lực để tiếng nói của mình có trọng lượng. Khi bạn đủ giỏi, bạn không cần nói lớn hơn. Người khác sẽ tự lắng nghe.
#2. Khi bước vào vai trò quản lý, hãy chọn cuộc chiến.
Không phải vấn đề nào cũng đáng để thắng. Nhưng cũng không phải vấn đề nào cũng nên bỏ qua. Có những nguyên tắc càng nhượng bộ thì càng mất uy tín. Có những việc càng cố giữ thì càng mất lòng người. Lãnh đạo không phải là thắng nhiều cuộc tranh luận hơn. Lãnh đạo là biết điều gì cần giữ, điều gì có thể buông và đâu là thời điểm phù hợp cho từng lựa chọn. Người quản lý giỏi không phản ứng theo cảm xúc. Họ hành động theo mục tiêu.
#3. Lùi là một quyết định về thời điểm, không phải về vị thế.
Mình rất thích một câu: “Strong people can afford to be patient.” Người đủ mạnh có thể kiên nhẫn. Không phải vì họ sợ. Mà vì họ biết thời điểm chưa đến. Họ lùi để có thêm dữ liệu. Lùi để xây thêm đồng minh. Lùi để tạo thêm sự đồng thuận. Và khi tiến, họ không cần dùng quá nhiều lực vì bối cảnh đã đứng về phía họ.
Điều mình học được là đừng hỏi:
“Mình có nên lùi không?”
Hãy hỏi:
“Nếu hôm nay mình lùi, ngày mai mình sẽ tiến bằng điều gì?”
Nếu câu trả lời là bằng năng lực tốt hơn, ảnh hưởng lớn hơn và một chiến lược rõ ràng hơn, thì đó là lùi để tiến.
Nếu câu trả lời chỉ là hy vọng người khác sẽ đối xử tốt với mình hơn, thì đó không phải là chiến lược.
Đó là đánh cược.
Càng đi làm lâu, mình càng thấy có hai cách rất khác nhau để bước lùi.
Có những người lùi vì họ chưa có lựa chọn nào khác.
Cũng có những người chủ động lùi vì họ biết mình đang chuẩn bị cho một bước tiến lớn hơn.
Nhìn từ bên ngoài, cả hai đều là một bước lùi.
Nhưng một bên đang mất dần quyền chủ động.
Bên còn lại đang tích lũy sức mạnh.
Theo bạn, trong sự nghiệp, điều gì khó hơn:
Biết khi nào nên tiến, hay biết khi nào nên lùi?