Hôm nay ngồi trên Grab, tự nhiên mình nghĩ về một điều. Càng lớn, mình càng hiểu hơn vì sao trong rất nhiều câu chuyện về võ học, nghệ thuật hay những người thầy giỏi, họ không phải lúc nào cũng dạy học trò tất cả những gì mình biết ngay lập tức.
Hồi trước mình không hiểu điều đó. Nếu một người thật sự muốn học, thật sự nỗ lực và thật sự cầu tiến thì tại sao không dạy? Nếu người đệ tử đã khao khát một tuyệt kỹ nào đó đến vậy, tại sao người thầy vẫn nói: “Chưa phải lúc.”
Bây giờ mình nghĩ mình hiểu hơn một chút. Bởi không phải kỹ năng nào cũng chỉ là kỹ năng. Có những thứ càng mạnh thì càng đòi hỏi người sử dụng phải có đủ nhận thức, trách nhiệm và sự trưởng thành đi kèm. Nếu trao cho một người khi họ chưa đủ sẵn sàng, có khi kỹ năng đó không giúp họ phát triển nhanh hơn mà lại khiến họ tự làm khó chính mình. Hoặc tệ hơn, dùng nó để làm tổn thương người khác mà không nhận ra.
Một tuyệt kỹ trong tay một người đủ bản lĩnh có thể tạo ra điều tốt đẹp. Nhưng cũng chính tuyệt kỹ đó, trong tay một người chưa đủ trưởng thành, lại có thể trở thành gánh nặng hoặc tạo ra những hệ quả rất khác. Có lẽ vì vậy mà những người thầy giỏi không chỉ nhìn vào việc học trò muốn học đến mức nào. Họ nhìn vào việc học trò đã sẵn sàng đến đâu. Sẵn sàng về năng lực. Sẵn sàng về tâm thế. Và sẵn sàng về nhân cách.
Điều này làm mình suy nghĩ khá nhiều về công việc và cuộc sống. Có những giai đoạn mình nghĩ điều mình cần là một kỹ năng mới, một cơ hội mới, một vị trí mới hay một bước tiến mới. Nhưng càng đi qua nhiều trải nghiệm hơn, mình càng thấy đôi khi điều đang giữ mình lại không phải vì mình thiếu kỹ năng. Mà vì mình chưa đủ trưởng thành để mang được thứ mình đang mong muốn có.
Mình từng gặp những người rất giỏi nhưng lại gặp khó khăn khi có thêm quyền lực. Có những người có cơ hội rất lớn nhưng lại đánh mất nó. Có những người học rất nhiều nhưng cuộc sống vẫn lặp lại những vòng tròn cũ. Vấn đề không nằm ở thứ họ có được. Vấn đề nằm ở con người đang cầm nó.
Có lẽ vì vậy mà càng lớn mình càng ít hỏi: “Làm sao để có được điều đó?” mà bắt đầu hỏi nhiều hơn: “Mình cần trở thành ai để mang được điều đó?” Hai câu hỏi nghe khá giống nhau, nhưng dẫn đến hai hành trình rất khác.
Và cũng vì vậy mà mình ngày càng trân trọng những người thầy, mentor hay những người đồng hành tốt. Không phải vì họ cho mình câu trả lời hay con đường ngắn nhất. Mà vì họ giúp mình nhìn rõ hơn điều gì thật sự cần được phát triển tiếp theo. Đôi khi điều mình cần lúc này không phải là một kỹ năng mới. Mà là một phiên bản trưởng thành hơn của chính mình.
Nếu có một điều gì đó bạn đã chờ rất lâu nhưng vẫn chưa đến, có lẽ thay vì chỉ hỏi “Khi nào nó đến?”, hãy thử hỏi thêm một câu khác: “Nếu nó xuất hiện vào ngày mai, mình đã thật sự sẵn sàng để mang nó chưa?” Đôi khi, chỉ riêng câu hỏi đó thôi cũng đã mở ra rất nhiều điều đáng để suy ngẫm rồi. 🫶