Tuần vừa rồi, mình tham gia khá nhiều sự kiện kết nối với những người học và làm trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Thành thật mà nói, networking chưa bao giờ là điều mình thấy thoải mái. Mình không phải người hướng ngoại, cũng không giỏi bắt chuyện với người lạ. Mỗi lần bước vào một căn phòng đông người, mình vẫn có chút ngần ngại và tự hỏi liệu hôm nay mình có gặp được một ai đó thật sự để kết nối hay không.
Trong một khoảnh khắc xếp hàng để được checkin vào sự kiện tiếp theo, mình lại nghĩ đến những người mà mình thật sự trân trọng sau hơn 12 năm đi làm. Mình nhận ra con số đó không nhiều những người bạn thân, những anh chị em trong các industry mình làm việc, các bạn đồng nghiệp. Điều này khiến mình đặt ra một câu hỏi: để có được từng ấy mối quan hệ chất lượng, mình đã gặp bao nhiêu người? Chắc chắn không phải mười. Cũng không phải một trăm. Có lẽ là hàng nghìn cuộc gặp gỡ, hàng nghìn cuộc trò chuyện trong suốt hơn một thập kỷ.
Lúc đó mình nhận ra một lỗi tư duy khá phổ biến: chúng ta thường lấy tiêu chuẩn đầu ra làm điều kiện đầu vào. Chúng ta thường nghe câu “Quality over quantity.” Yes, and – chỉ đúng khi đặt vào đúng giai đoạn. Nếu bạn đã có một mạng lưới quan hệ đủ rộng, chất lượng chắc chắn quan trọng hơn số lượng. Nhưng khi bạn vẫn đang ở giai đoạn xây dựng network, thì số lượng không phải là điều đối lập với chất lượng. Ngược lại, nó chính là điều kiện để chất lượng có cơ hội xuất hiện. Bạn không thể chọn lọc khi chưa có đủ để lựa chọn.
Điều này không chỉ đúng với networking. Trong nghiên cứu, không ai đưa ra kết luận từ một mẫu quan sát quá nhỏ. Trong tuyển dụng, không ai đánh giá cả thị trường lao động chỉ sau vài cuộc phỏng vấn. Trong kinh doanh, cũng không ai kết luận một sản phẩm thành công hay thất bại chỉ sau vài khách hàng đầu tiên. Vậy mà với networking, nhiều người lại tham gia một hoặc hai sự kiện, gặp vài chục người rồi kết luận rằng “networking không hiệu quả” hoặc “mình không gặp được ai phù hợp”. Đó không phải là một kết luận về networking. Đó là một kết luận được đưa ra khi dữ liệu còn quá ít. Chúng ta kỳ vọng kết quả của một network trưởng thành ngay từ giai đoạn bắt đầu xây dựng nó.
Chính khi thay đổi cách nhìn này, trải nghiệm networking của mình cũng thay đổi theo. Mình không còn bước vào một sự kiện với mục tiêu phải gặp đúng người, phải có một cơ hội hợp tác hay phải mang về một mối quan hệ “đáng thời gian và công sức”. Thay vào đó, mình chỉ đặt cho mình một hoặc hai mục tiêu chính. Như mentor của mình từng chia sẻ với mình rằng đừng biến mỗi sự kiện networking thành một bài kiểm tra xem mình có thành công hay không. Hãy coi đó là một cơ hội để mở rộng tập hợp những người mình có thể học hỏi và đồng hành trong tương lai. Những mối quan hệ giá trị nhất hiếm khi xuất hiện ngay từ lần gặp đầu tiên; chúng thường được chọn lọc và bồi đắp bởi thời gian.
Ở bài chia sẻ này mình không phải muốn gửi đến bạn một bí quyết networking mới, mà là một nguyên lý rộng hơn: đừng lấy tiêu chuẩn của đích đến để đánh giá những bước đầu tiên của một hành trình. Khi kỳ vọng đúng với bản chất của từng giai đoạn, chúng ta sẽ bớt thất vọng, bớt tự đánh giá bản thân và đủ kiên nhẫn để quá trình phát huy giá trị của nó.
Nếu chỉ có 3 điều mình muốn bạn nhớ từ bài viết này:
- Đừng lấy tiêu chuẩn đầu ra làm điều kiện đầu vào.
- Networking không giúp bạn tìm đúng người. Nó giúp bạn có đủ cơ hội để gặp đúng người.
- Quality over quantity chỉ đúng khi bạn đã có đủ quantity để bắt đầu chọn lọc.
Lời mời cho bạn: ngoài networking, bạn còn thấy nguyên lý này đúng với lĩnh vực nào khác trong công việc hay cuộc sống?