Tuần rồi mình có dịp trò chuyện với một người bạn cũ sau gần 18 năm. Lần cuối gặp nhau là những ngày ở ký túc xá. Hôm nay gặp lại, cả hai đều đã đi qua rất nhiều chặng đường. Bạn đã sống ở Mỹ gần 8 năm và vừa hoàn thành chương trình tiến sĩ. Hai đứa, cách nhau hơn 12,000km. Một đứa vừa hiking buổi sáng trên những triền núi ở nước Mỹ, một đứa đang ngồi tự mần manicures ở miền Nam Việt Nam. Điều mình thấy vui nhất là sau từng ấy năm, bọn mình không chỉ ngồi kể cho nhau nghe về công việc hay những cột mốc lớn của cuộc đời, mà còn có thể trò chuyện về những điều rất nhỏ, tưởng chừng như nhỏ xíu. Và một trong số đó là cách cơ thể của một người phụ nữ – như chúng mình – vận hành.
Bạn kể rằng sau khi đọc cuốn Period Power của Maisie Hill, bạn bắt đầu nhìn chu kỳ kinh nguyệt theo một cách hoàn toàn khác. Thay vì xem đó chỉ là “những ngày đến tháng”, cuốn sách giúp bạn hiểu chu kỳ là một phần của nhịp sinh học, có thể ảnh hưởng đến năng lượng, khả năng tập trung, cảm xúc và cách nhiều phụ nữ làm việc. Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng sự thay đổi của các hormone như estrogen và progesterone trong từng giai đoạn của chu kỳ có thể tạo nên những khác biệt này. Không phải ai cũng trải nghiệm giống nhau, nhưng việc cơ thể không duy trì một trạng thái năng lượng cố định là điều hoàn toàn bình thường.
Mình note lại đây 3 điều để tự ghi nhớ và nhắc nhở bản thân.
#1. Cơ thể không vận hành như một cỗ máy. Chúng ta thường kỳ vọng bản thân phải có cùng một mức năng lượng, sự sáng tạo và hiệu suất mỗi ngày. Nhưng sinh học không hoạt động như vậy. Cũng giống như nhịp sinh học ngày – đêm (circadian rhythm), cơ thể người phụ nữ còn có những biến đổi theo chu kỳ tháng. Hiểu điều đó giúp mình bớt tự trách khi có những ngày mình không còn “cháy” như tuần trước.
#2. Hiểu cơ thể không phải để viện cớ, mà để phân bổ năng lượng thông minh hơn. Có những giai đoạn mình nhiều ý tưởng hơn, phù hợp để bắt đầu dự án mới, gặp gỡ hay sáng tạo. Cũng có những giai đoạn mình muốn chậm lại, hoàn thiện công việc, dọn dẹp nhà và sắp xếp đồ đạc. Điều đó không làm mình kém kỷ luật hơn. Nó giúp mình làm đúng việc vào đúng thời điểm mà cơ thể đang sẵn sàng nhất.
#3. Phát triển bản thân không chỉ là rèn ý chí. Đó còn là học cách hợp tác với sinh học của chính mình. Chúng ta dành rất nhiều thời gian để học quản lý thời gian, quản lý công việc hay quản lý người khác. Nhưng lại dành rất ít thời gian để hiểu cơ thể mình đang cố gắng nói điều gì. Có lẽ, hiệu suất bền vững không đến từ việc luôn ép mình mạnh hơn. Nó đến từ việc biết lúc nào nên tăng tốc, lúc nào nên nghỉ và lúc nào nên phục hồi.
Mình không nghĩ chu kỳ kinh nguyệt nên trở thành một cái cớ – cũng không phải là điều gì đó chúng mình nên ngại khi bàn về. Mình nghĩ nó là một phần của cuộc sống và không nên bị bỏ qua. Hiểu cơ thể không làm mình yếu đi, mà giúp mình làm việc thông minh hơn. Và có lẽ, một trong những biểu hiện của sự trưởng thành không phải là ép bản thân lúc nào cũng phải mạnh mẽ, năng suất và sáng tạo như nhau mỗi ngày. Đó là biết lắng nghe cơ thể, tôn trọng những nhịp điệu tự nhiên của chính mình và học cách hợp tác với chúng.
Đây cũng là một ví dụ cho việc – đi thuận dòng, cũng là một dạng trí tuệ.
Cảm ơn duyên để hai đứa gặp lại sau gần 18 năm. Mình luôn tin rằng mỗi cuộc gặp đều có một lý do.
Có người xuất hiện để nhắc mình về quá khứ.
Có người giúp mình nhìn rõ tương lai.
Có người giúp mình hiểu và tận hưởng hiện tại. Và hiện tại là món quà vô giá.