Nếu hôm nay được tuyển dụng một nhân sự mới cho đội ngũ của mình, liệu bạn sẽ tuyển AI vào vị trí nào?
Câu hỏi này đặt ra cho bản thân sau buổi học AI vừa rồi với Trí và cộng đồng Quantum Leap.
Mình vẫn hay quen miệng gọi AI là một trợ lý. Cần nghiên cứu thì hỏi. Cần viết thì brief. Cần brainstorm thì mở cửa sổ chat lên. Mối quan hệ khá đơn giản: giao việc, nhận kết quả rồi chỉnh sửa lại. Nhưng khi học để hiểu về AI mình thấy góc nhìn đó đang giới hạn tiềm năng của AI, và…giới hạn cả tiềm năng của mình.
Một trợ lý thường được giao việc để thực hiện. Một thành viên trong đội ngũ thì khác. Họ có thể phản biện, đặt câu hỏi, đưa ra góc nhìn mới, thách thức những giả định của mình và đôi khi giúp mình nhìn thấy những điểm mù trong tư duy của chính mình. Đó là lúc mình bắt đầu thấy AI không chỉ là một công cụ để sử dụng.
Một trong những điều mìnhh mang về sau buổi học là sự chuyển dịch từ AI First sang Human First.
Thời gian gần đây, rất nhiều cuộc trò chuyện về AI xoay quanh việc làm sao để làm nhanh hơn. Viết nhanh hơn. Học nhanh hơn. Tạo nội dung nhanh hơn. Xử lý công việc nhanh hơn. Prompt này giúp bạn viết bài luận trong 30s, giúp bạn lên bài thuyết trình trong 2 phút…
Nhưng, nhanh để đi đến đâu? Nếu không rõ mình đang muốn tạo ra điều gì, đang giải quyết vấn đề gì, thì có lẽ AI chỉ giúp mình đi nhanh hơn trên một con đường dẫn đến một địa chỉ lỗi GPS.
Đó cũng là lý do cuối cùng câu chuyện lại quay về Human First. Bởi khi AI ngày càng mạnh hơn trong việc thực thi, giá trị của con người không nằm ở việc làm nhiều hơn hay nhanh hơn. Mà nằm ở việc mình đang nghĩ gì, đặt câu hỏi gì, đang có gì để AI có thể X10 điều đó lên.
Nói cách khác, giá trị của con người không giảm đi khi AI xuất hiện. Nó dịch chuyển.
– Từ người thực thi sang người định hướng.
– Từ người tạo ra câu trả lời sang người đặt ra câu hỏi.
– Từ người làm việc sang người lãnh đạo công việc.
Sẽ luôn là Human First: Con người là gốc, công nghệ là cành.
Nếu gốc yếu, AI chỉ giúp mình tạo ra nhiều thứ (số lượng) hơn với tốc độ nhanh hơn. Nhưng nếu gốc vững, AI có thể khuếch đại khả năng học hỏi, sáng tạo và tạo kết quả (chất lượng) hơn rất nhiều lần.
Bởi AI không thay thế tư duy. AI khuếch đại tư duy.
Và có lẽ vì vậy mà tinh thần Thụ – Chấp – Phá trở nên rất phù hợp khi làm việc cùng AI. Thụ để học nguyên tắc. Chấp để hiểu cách nó vận hành. Và Phá để sáng tạo, thử nghiệm và tìm ra cách làm của riêng mình. Bởi cuối cùng, AI có thể giúp mình đi nhanh hơn. Nhưng hướng đi vẫn là điều con người phải quyết định.
Càng học, mình càng thấy câu hỏi quan trọng trong thời đại AI có lẽ không phải: “Mình đang dùng AI nào?”
Mà là:
“AI sẽ fit vào phần nào trong bài toán của mình?
Khi AI là một thành viên trong đội ngũ của mình, mình sẽ lead các bạn ấy như thế nào?”
Cảm ơn Trần Quốc TríPhạm Nguyễn Thục Nhàn thật nhiều vì những bài học đầu tiên về AI. Mình rời lớp với nhiều niềm tin hơn nỗi sợ. Có lẽ đó là một trong những món quà lớn nhất của việc được học ![]()
